သတင်းစိစစ်ခြင်း နည်းလမ်း

၁။ သတင်းအချက်အလက်များကို မည်ကဲ့သို့ ရွေးချယ်စိစစ်သလဲ

ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူး အဖွဲ့သည် လွှတ်တော်၊ အစိုးရဌာနများ၊ နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် နိုင်ငံရေး ပါတီများ၊ တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ စသည်တို့၏ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်များ နှင့် လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာများမှ သတင်းအချက်အလက်များကို  စုစည်း မှတ်တမ်း တင်ပါသည်။ ထို့ ပြင် လူမှုကွန်ရက်တွင် လူပြောများသော အကြောင်းအရာများနှင့် ပင်မရေစီး မီဒီယာ သတင်းဌာနများ ကို သတင်းမှားများ ပါမပါ စောင့်ကြည့် လေ့လာပါသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ပျက်ပြားစေသော၊ လူထု၏ အကျိုးစီးပွားနှင့် အတွေးအမြင်ကို အနှောင့်အယှက်ပေးနေသော သတင်းမှားများနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော စကားများကို ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူးက စောင့်ကြည့် လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်သည်။ ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူး ဖေ့ဘွတ် Messenger Chatbot နှင့် ဝက်ဆိုက်များသို့ အင်တာနက်အသုံးပြုသူများက စစ် ဆေးရန် ပေးပို့သော အကြောင်းအရာများကိုလည်း လူပြောများ၍ ပျံ့နှံ့သော အကြောင်းအရာများ အဖြစ် သတ်မှတ်၍ လက်ခံစဉ်းစားပါသည်။

ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူးအဖွဲ့သည် (က) ပျံ့နှံမှုများသော (သို့) ပျံ့နှံမှုများရန် အလားအလာရှိသော သတင်းအကြောင်းအရာ (ခ) လူအများက စစ်ဆေးရန်ပေးပို့လာသော အရေအတွက်များသည့် သတင်း အကြောင်းအရာ (ဂ) မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆက်စပ်အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီပြီး အရေးကြီးသော အကြောင်း အရာ (ဥပမာ လူသိများသော သတင်းရင်းမြစ်များ၊ လူထုအကျိုးစီးပွားရေး ပျက်ပြားရန် အလားအလာ အန္တရာယ်ရှိနေသော အကြောင်းအရာများ) စသည်တို့ကို အခြေခံ၍ ရွေးချယ်စိစစ်ပါသည်။ ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်နှင့် အစီအစဉ်စီမခံခန်ခွဲရေးမှူးတို့သည် မည်သည့် သတင်း အကြောင်း အရာကို စစ်ဆေးရမည် ဆိုသည်ကို အဆုံးအဖြတ် ပြုလုပ်ပေးပါသည်။

ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူးအဖွဲ့သည် အချက်အလက် စစ်ဆေးရာတွင် သိသာ ထင်ရှားသော သက်သေ အထောက်အထားများနှင့် သတင်းရင်းမြစ်များ ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်ခြင်းနှင့်  အင်တာနက်တွင် လူတိုင်း ကြည့်ရှု၍ ရနိုင်သော ဝက်ဆိုက်လင့်များကို ဖော်ပြပေးခြင်းများ ပြုလုပ်ပါသည်။ ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူးသည် လွှတ်တော်၊ အစိုးရဌာနများ၊ နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ တပ်မ တော်နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ စသည်တို့၏ ဖေ့ဘွတ်စာမျက်နှာများ၊ တွစ်တာအကောင့် များနှင့် ဝက်ဆိုက်များမှ သတင်း အရင်းအမြစ်များကို အများဆုံး အသုံးပြုပါသည်။ ထို့ပြင် သက်ဆိုင် ရာ အခွင့်အာဏာရှိသူများက ထုတ်ပြန်သော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များနှင့် တရားဝင် သတင်း အရင်း အမြစ်များကို ရည်ညွှန်းအသုံးပြုပါသည်။ အွန်လိုင်းမီဒီယာမှ ထွက်ရှိနေသော သတင်းအကြောင်းအရာ များအတွက် သတင်းအချက်အလက်များ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးရန် ပင်မရေစီး သတင်းမီဒီယာများကို မှီခို အားထားပါသည်။

(၂) မည်သည့် ရင်းမြစ်များ အသုံးပြု၍ သတင်းအချက်အလက်များကို စိစစ်သလဲ

ပုံများ စစ်ဆေးရန် Google Image Reverse Search, Tin Eye, Yandex နှင့် Bing Search ကဲ့သို့သော ဓာတ်ပုံဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များကို ရှာဖွေစစ်ဆေးသော နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုပါသည်။ သတင်း အချက်အလက် စစ်ဆေးရာတွင်  ထိုသို့ စိစစ်ရှာဖွေထားသော ဓာတ်ပုံများကိုပါ ထည့်သွင်း ဖော်ပြပေးပါသည်။ နည်းပညာအသုံးပြု၍ လူတိုင်းအသုံးပြုနိုင်သော ပွင့်လင်းရင်းမြစ် သတင်းအချက်အလက်စစ်ဆေးပေးသော ပစ္စည်းကိရိယာ များကိုလည်း တည်နေရာရှာဖွေခြင်းနှင့် ဗီဒီယိုများကို စိစစ်သည့်အခါတွင်လည်း အသုံးပြုပါသည် ။

အထက်တွင် ပြောဆိုထားသော နည်းလမ်းများဖြင့် စစ်ဆေးသော်လည်း ထင်ရှားသော  သက်သေ အထောက်အထားများ မပေးနိုင်ပါက  ကျွန်ုပ်တို့၏ အချက်အလက်စစ်ဆေးသူများသည် သက်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်ရှိ ကျွမ်းကျင်သူများကို ဖုန်းခေါ်ဆိုခြင်းများ ပြုလုပ်ပြီး စစ်ဆေးမေးမြန်းပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ သော ရင်းမြစ်များမှ အကြောင်းအရာများကို ကိုးကား ဖော်ပြပေးခြင်းများ ပြုလုပ်ပါသည်။ ထိခိုက်ရှ လွယ်သော ဒေသမှ ရရှိသော သတင်းရင်းမြစ်များကို မည်သူဆီမှ ရသည်ဟု အမည်ဖော်ပြမှု မပြု လုပ်ခြင်းနှင့် ထိုသူတို့ မည်သူမည်ဝါ ဖြစ်ကြောင်း သိစေနိုင်သည့် ခြေရာခံတို့ကို ဖော်ပြခြင်းကို ရှောင်  ကြဉ်ပါသည်။

(၃) သတင်းတွေစိစစ်ပြီးရင် လူထုကို မည်သို့ အသိပေးသလဲ

ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူးအဖွဲ့၏ အချက်အလက် စစ်ဆေးသော လုပ်ငန်းစဉ်များသည် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော သတင်းရင်းမြစ်များ နှင့် သတင်းစိစစ်နည်းများမှ ရရှိသော သက်သေအထောက်အထား များဖြင့် လုပ်ဆောင်ပါသည်။ လူအများကို ရေးသားဖော်ပြသော စိစစ်ဖော်ပြချက်သတင်းများသည် မေးခွန်း သုံးခုအပေါ် အခြေခံ ဖြေကြားရန် ရည်ရွယ်သည် ။

၁) ဆက်စပ်ပတ်သက်မှု။ ။ ဤအကြောင်းအရာသည် ဘာကြောင့် စစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်သနည်း။
၂) နည်းလမ်းများ။ ။ မည်ကဲ့သို့ စိစစ်ထားသနည်း။
၃) ဟုတ်တယ် (သို့) မဟုတ်ဘူး (မှန်ကန်သလား သို့မဟုတ် မမှန်ကန်ဘူးလား)။ ။ တွေ့ရှိထားသော သက်သေ အထောက်အထားပေါ် မူတည်ပြီး အချက်အလက်တွေက မည်သည့်အချက်တွေ ဖြစ် သနည်း။

ကျွန်ုပ်တို့ စစ်ဆေးထားသည့် သတင်းအကြောင်းအရာများ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မှုကို အချက် အလက် စစ်ဆေးသည့် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်နှင့် အစီအစဉ် စီမံခန့်ခွဲရေးမှုးတို့က တာဝန်ခံယူ ဆောင်ရွက် ပါသည်။ အချက်အလက် စစ်ဆေးရာတွင် အမှီအခိုကင်းရှင်းစွာ စိစစ်ထားမှုကို သေချာစေသည့် အချက်အလက်စစ်ဆေးသည့် နိယာမများကို ကျွန်တို့၏ ကျင့်ဝတ်စည်းကမ်း တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် စိစစ်ထားပြီးသော သတင်းအကြောင်းအရာများကို လွယ်ကူရိုးရှင်းသော အရေးအသား နှင့် အသုံးပြုရလွယ်ကူသောပုံစံများဖြင့် ဖော်ပြပါသည်။ အများပြည်သူတို့ လွယ်ကူရိုးရှင်းစွာ စစ်ဆေး နိုင်ရန် အင်တာနက်မှ သတင်းရင်းမြစ်များကိုလည်း ပံ့ပိုးဖော်ပြပါသည်။

၄) အမှားအယွင်းတစ်ခု ပြုလုပ်မိလျှင် မည်သို့လုပ်ဆောင်သနည်း။

ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူး အဖွဲ့သည် ကောင်းမွန် ခိုင်မာသည့် စစ်ဆေးခြင်း နည်းလမ်းများကို အသုံး ပြု၍ စစ်ဆေးပါသော်လည်း လောကဓမ္မတာအတိုင်း မိမိတို့ ဆောင်ရွက်မှုများတွင် အမှားအယွင်းများ (သို့မဟုတ်) လိုအပ်ချက်များ ရှိနိုင်ပါသည်။ သို့ရာတွင် အမှားအယွင်း (သို့) လိုအပ်ချက်ရှိသည်ဟု ဖတ်ရှူသူများအနေဖြင့် ထင်မြင်ယူဆပါက ဖေ့ဘွတ်စာမျက်နှာ၊ ဖုန်း၊ အီးမေးလ်နှင့် ဝေဖန်အကြံပြုလွှာမှ တစ်ဆင့် ဝေဖန်အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့အဖွဲ့သည် ထိုဝေဖန်အကြံပြုမှုများကို ပြန်လည် အကြောင်းပြန်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ စစ်ဆေး ထားသော အကြောင်းအရာများနှင့် ပတ်သက်၍   အဓိပ္ပာယ်ကောက်လွဲမှု ဖြစ်စေနိုင်ခြင်း ရှိမရှိကို ဆုံးဖြတ်မည် ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုတို့ ရေးသားဖော်ပြထားသော သတင်းများ၊ ခေါင်းကြီးပိုင်း၊ ခေါင်းစဉ်၊ ပုံ၊ ဆောင်းပါးစသည်တို့တွင်  သိသာထင်ရှားသော အမှားတစ်ခု ပြုလုပ်မိပါက ၂၄ နာရီအတွင်း လိုအပ် သည့် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ပါမည်။

အမှားပြင်ဆင်ချက်များကို ကျွန်ုပ်တို့ ဝက်ဆိုက်၏ အမှားပြင်ဆင်ချက် စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားပါ သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဖေ့ဘွတ်စာမျက်နှာတွင်လည်း မည်သည့်အရာများ မှားယွင်းစွာ ဖော်ပြမိသည်၊ မည်သည့်အရာများကို အမှားပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသည်တို့ကိုလည်း အများပြည်သူများထံ အကြောင်းကြား အသိပေးသည့်အနေဖြင့် ရေးသားဖော်ပြထားပါသည်။